Το χωροταξικό σχέδιο της Ίου
Όπως αναφέραμε σε προηγούμενη ανάρτηση, η παρουσίαση του προτεινόμενου χωροταξικού σχεδίου για την Ίο από τις εταιρείες Ροϊκός-Σαμαράς (ΡΣ), στις οποίες έχει αναθέσει το έργο το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), έλαβε χώρα στην Ίο την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου. Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζουμε (με δυο μήνες καθυστέρηση!) τις βασικές κατευθύνσεις του προτεινόμενου σχεδίου, τις απόψεις του σωματείου μας καθώς και αυτές του Δήμου Ιητών. Το προτεινόμενο σχέδιο καθώς και οι απόψεις του Δήμου και του σωματείου μας βρίσκονται στην ιστοσελίδα της διαβούλευσης https://polsxedia.ypen.gov.gr/tps_details/%CE%925_148 στο ΥΠΕΝ. Το σχέδιο των ΡΣ βρίσκεται στην ενότητα «Αξιολόγηση Εναλλακτικών Σεναρίων».
Οι απόψεις του Δήμου και του σωματείου μας βρίσκονται στα σχόλια εδώ https://polsxedia.ypen.gov.gr/…/%CE%A8%CE%98%CE%A0%CE…, και εδώ https://polsxedia.ypen.gov.gr/…/%CE%A3%CF%87%CF%8C%CE….
Θεωρούμε ότι το σχέδιο των ΡΣ δεν διασφαλίζει ένα βιώσιμο μέλλον για την Ίο, όχι μόνο από περιβαλλοντική οπτική, αλλά και από κοινωνική και οικονομική. Αυτό για δυο βασικούς λόγους.
Πρώτον, επιτρέπει τη δόμηση σε σχεδόν όλο το νησί παρά το γεγονός ότι οι δείκτες φέρουσας ικανότητας που ο Δήμος, το σωματείο μας αλλά και οι ίδιοι οι ΡΣ έχουν υπολογίσει δείχνουν την φέρουσα ικανότητα κοντά στο όριο της υπέρβασης. Σχεδόν όλο το νησί θεωρείται με βάση το χωροταξικό σχέδιο των ΡΣ ως οικόπεδο προς δόμηση. Ελάχιστη πρόνοια και περιορισμοί υπάρχουν για την προστασία τοπίων ιδιαίτερης φυσικής ή πολιτισμικής αξίας, καθώς και για την προστασία της αγροτικής γης.
Δεύτερον προκρίνει έμμεσα ως προτεινόμενη μορφή ανάπτυξης για το νησί τις μεγάλης κλίμακας επενδύσεις του κ. Μιχαλόπουλου και όχι τις δραστηριότητες των τοπικών επιχειρήσεων. Αυτό επειδή:
• Οριοθετεί μια περιοχή γύρω από την Κουμπάρα και μια γύρω από τον Παπά ως περιοχές Ελεγχόμενης Τουριστικής Ανάπτυξης και Αναψυχής, με σαφή δηλαδή προσανατολισμό προς την τουριστική ανάπτυξη. Οι περιοχές αυτές συμβαίνει να είναι δυο από τις τρεις όπου η Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων έχει εντάξει επενδυτικά σχέδια του κ. Μιχαλόπουλου στην κατηγορία των στρατηγικών επενδύσεων.
• Θέτει αυστηρούς όρους αρτιότητας για δόμηση, οι οποίοι θα επηρεάσουν τους μικρο-ιδιοκτήτες γης αλλά δεν θα σημαίνουν τίποτα για τον κ. Μιχαλόπουλο καθώς οι επενδύσεις του προβλέπονται να κατασκευαστούν εντός μεγάλων εκτάσεων.
Τα παραπάνω φαίνονται στον χάρτη της Ίου που συνοδεύει την χωροταξική πρόταση. Η τουριστική ανάπτυξη απαγορεύεται στην περιοχή ΠΕΠ 2 (πράσινο σκούρο), όπου το υψόμετρο υπερβαίνει τα 400 μέτρα. Απαγρεύεται επίσης στην περιοχή ΠΕΠ 3 (κίτρινο-πορτοκαλί), που θεωρείται αξιόλογη αγροτική γη αλλά είναι πολύ μικρή σε μέγεθος. Απαγορεύεται τέλος στις περιοχές ΠΕΠ 4, που είναι ακόμα πιο μικρές: μια ζώνη 200μ γύρω από τον Φάρο και η εκκλησία της Αγίας Ειρήνης. Σε όλες τις υπόλοιπες περιοχές, που βασικά είναι όλο το νησί, μπορούν να χτιστούν ξενοδοχεία και βίλλες.
Οι περιοχές με ροζ στον χάρτη είναι χαρακτηρισμένες ως Ελεγχόμενης Τουριστικής Ανάπτυξης και Αναψυχής. Περιλαμβάνουν την ευρύτερη περιοχή της Κουμπάρας και την ευρύτερη περιοχή του Παπά, δηλαδή εκεί που ο κ. Μιχαλόπουλος φιλοδοξεί να αναπτύξει δυο από τις τρεις μεγαλοεπενδύσεις του. Το χωροταξικό σχέδιο θεωρεί (κατά σύμπτωση;) ότι οι περιοχές αυτές είναι οι πλέον κατάλληλες για τουριστική ανάπτυξη.
Το προτεινόμενο χωροταξικό σχέδιο λύνει πολλά από τα προβλήματα του κ. Μιχαλόπουλου καθώς εντάσσει έμμεσα δυο από τις τρεις μεγαλοεπενδύσεις του στον ευρύτερο σχεδιασμό για το νησί και του επιτρέπει να χτίσει και σε όλες τις υπόλοπες εκτάσεις που κατέχει. Δεν διασφαλίζει όμως ένα βιώσιμο μέλλον για την Ίο.
Σε επίπεδο περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, το σχέδιο είναι τραγικό καθώς η δόμηση επιτρέπεται σε όλο το νησί χωρίς καμία προστασία. Τα τερατουργήματα και οι περιβαλλοντικές ζημιές στην Κουμπάρα και στου Παπά θα επεκταθούν και αλλού, χωρίς όρια. Τα χαρακτηριστικά που έχουν κάνει την Ίο αγαπημένο προορισμό θα εξαλειφθούν.
Σε επίπεδο κοινωνικής και οικονομικής βιωσιμότητας, το σχέδιο είναι επίσης κακό. Οι τοπικές επιχειρήσεις θα βρεθούν σε δυσχερή θέση καθώς το νησί θα καταλειφθεί από ένα μονοπώλιο διασυνδεδεμένων επιχειρήσεων. Το μονοπώλιο αυτό θα καταναλώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος των φυσικών πόρων του νησιού. Αυτό γίνεται ήδη για το νερό, όπως έχουμε επισημάνει σε προηγούμενη ανάρτηση. Οι μονοπωλιακές επιχειρήσεις θα έχουν μικρή διασύνδεση με την υπόλοιπη οικονομία του νησιού και μικρή συνεισφορά στα εισοδήματα των μονίμων κατοίκων. Θα απασχολούν προσωπικό χαμηλής εξειδίκευσης (καθαρίστριες, κηπουρούς, ρεσεψιονίστ, κ.ά.) που θα διαμένει στο νησί μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα έσοδα που θα παράγουν θα φεύγουν από το νησί στην συντριπτική τους πλειοψηφία καθώς οι ιδιοκτήτες και οι εργαζόμενοι δεν θα είναι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού.
Οι δημοτικές αρχές στην Ίο, Σίκινο και Φολέγανδρο αντιλαμβάνονται καλά τα προβλήματα αυτά. Στο κείμενο θέσεων που κατέθεσε ο Δήμος Σικίνου στην διαβούλευση στην σελίδα του ΥΠΕΝ ζητείται η απαγόρευση των μεγάλων τουριστικών επενδύσεων σαν αυτές που σχεδιάζονται στην Ίο. Το ίδιο ζητείται και από τον Δήμο Φολεγάνδρου. Ο Δήμος Ιητών δεν έχει ζητήσει την πλήρη απαγόρευση, ενδεχομένως λόγω των τετελεσμένων που υπάρχουν. Ζητάει όμως την απαγόρευση τουριστικών δραστηριοτήτων σε μεγάλο μέρος του νοτίου τμήματος του νησιού. Το μέρος αυτό συμπεριλαμβάνει την ακτογραμμή από Πικρί Νερό μέχρι Μαγγανάρι, όπου ο κ. Μιχαλόπουλος σχεδιάζει κάποιες από τις επενδύσεις του.
Το κείμενο απόψεων που το σωματείο μας έχει καταθέσει στη διαβούλευση αναλύει τα ζητήματα αυτά σε μεγαλύτερη έκταση και βάθος. Ελπίζουμε οι απόψεις μας καθώς και οι απόψεις των Δήμων να συμβάλλουν στην ουσιαστική βελτίωση του χωροταξικού σχεδίου.
